Mercurius transit 9 mei 2016

10 mei 2016 Geen reacties

Maandagmiddag 9 mei konden we een transit van Mercurius zien. Da’s bijzonder, want het was helder! Warm zelfs, heerlijk!

Eerst keek ik bij Sterrenwacht Midden-Nederland door de 7cm F10 Bresser Skylux waar we daar een Coronado-filter op en achter hebben zitten.

In de middag keek ik vanuit de tuin door een oude jaren tachtig Bresser 11cm newton. Daar heb ik een simpel, klein Baader Astrosolar filtertje voor gefabriekt. Het ding zit op een enorm knurftige plek, vóór de vangspiegel. Maar het werkte wel! Ik kon de 2de helft van de transit gewoon uit de tuin zien gebeuren.

Retro elfje uit jaren 80

Retro elfje uit jaren 80

Ik heb de Venus-transit niet gezien. Een club ging naar de Oostzee en zag daar die overgang. Achteraf heb ik daar wat spijt van, een transit zag ik nooit. Dus deze Mercurius-editie was een haalbaar alternatief en gaf ook een goed idee van het enorme formaat van de zon, en hoe klein onze planeetjes zijn. Imposant was het wel!

En dat was dan deze transit. Op naar de volgende Ven…euh…Mercurius overgang over een aantal jaar!

Gelselaar – donker, niet zo transparant en snel uitgekeken

9 april 2016 Geen reacties

Hmmm. Ging niet lekker. Te moe? Geen idee maar de motivatie was zoek. Aan de plek lag het niet: de tuin van Chris in een gat in Gelderland. De lucht is daar zo donker als mijn vaste waarneemstek Uddel, en dan nog beter: veel minder last van koepels. Alleen Lochem verstoort ietsje, op 3km afstand. Maar omdat het dorp op het Westen ligt heb je er maar weinig last van. Op Zuid-Oost en Zuid tot vrij laag mooi zicht tussen huisjes en bomen door. De lampen in de straat gaan om 23:00 uit en een huis op 3 meter afstand is wel héél lekker! Deze plek gaat een flinke concurrent zijn van de verre waarneemtrips puur omdat het een prima compromis is tussen brandstof-verblijfskosten  en waarneemomstandigheden. Ja, Hohen Woos en Lalobbe zijn beter. Maar ook veel duurder en lastiger te bereiken.

De dag zelf. Alles opgesteld na bewolkte dag. Het werd toch helder genoeg. Na Jupiter met twee schaduwovergangen gezien te hebben volgde in een maarliefst ~twintig minuten durende sessie:

  • NGC 4565, The Needle Galaxy – matig te zien, transparantie zo-zo;
  • M64 Black Eye Galaxy – ook maar matig..zit er nou pluis in de lucht? Ja. Kak!;
  • M51 met perifeer een hint van de armen;
  • M3 werd mooi opgelost;
  • Arp 269 boven Cor Caroli;
  • nog een keer M51;
  • in Virgo ontdekte ik één heldere Messier en de rest was onzichtbaar.

…was het weer klaar. Geen zin meer. Was meer van hetzelfde. De uitdagingen waren niet haalbaar door slechte transparantie. Ingepakt. Bier erbij. Dit getypt. Rimworld gaan spelen. 🙂

Arp 269 in Canes Venatici

Arp 269 in Canes Venatici

Categorieën:Sterrenkijken Tags:

Bergen op de Maan (14″ LX200 op sterrenwacht)

18 maart 2016 Geen reacties

Op 17 maart keek ik met Rob Walrecht door de 14″ LX200 naar de maan. Uiteindelijk kwamen we uit op de 8mm gebarlowed tot en flinke een vergroting. Dat ging nog best aardig en zag er zo uit (iPhone 5s voor het oculair):

Drie gebergtes onder Plato & Vallis Alpes

Drie gebergtes onder Plato & Vallis Alpes

Mij viel een slagschaduw op bij een berg op het noordelijke deel van Mare Imbrium, onder krater Plato. Dat bleek een berg van Montes Teneriffe te zijn. Op de terminator was Montes Recti te zien en links van de Teneriffe-bergen lag eenzame berg Mons Pico. De krater Plato is 109 kilometer groot.

De pieken van Montes Teneriffe zijn toch zo’n 2.4 kilometer hoog. Mons Pico idem. Op Mare Imbrium zijn op mijn foto hierboven wat van de ‘wrinkles ridges’ te zien, de kreukels die ontstonden toen de lava van de mare als het ware inklonk wat tot scheurvorming leidde. Die kreukels volgen grofweg de vorm van de krater, dus rond. (kreukels maak je zichtbaar met HDR filtering in Snapseed, gewoon op de iPhone)

Leuk om eens wat preciezer naar een klein stukje maan te kijken. Vorige keer deed ik dat bij de schildvulkanen, en deze avond dus wat bergen op een vlakte met mooie slagschaduw.

 

Screenshot MoonGlobeHD (iOS)

Screenshot MoonGlobeHD (iOS)

Nep-amateur astronoom spelen in Uddel

13 maart 2016 Geen reacties

Na de geslaagde Landelijke Sterrenkijkdagen bij Sterrenwacht Midden-Nederland (150 bezoekers in 2,5 uur!) vertrok ik om ongeveer 22:00 naar Uddel voor het echte werk onder donkere hemel. Bart ging weer mee, de rest had geen zin meer (poessies!) en bleef op de sterrenwacht borrelen of ging naar huis.

Rond half elf (ritje is maar 25m, echt bizar dichtbij) stond ik onder een geschatte 20.8 hemel. Met hele lijst maar er lukte zoveel niet dat ik mezelf tot nep-amateur astronoom benoemde en soort-van besloot te gaan aanrotzooien.

  • NGC2335 niet te vinden. Dat begint lekker, not…;
  • M51 één van de mooier waarnemingen waarbij Uddel een echt goede plek blijkt te zijn;
  • M101 kern prima te zien, armen waren lastiger en weinig tijd aan besteed omdat er lokaties zijn die M101 zó mooi maken dat ik er hier geen sjeu in had;
  • NGC2903 prima te vinden, vorm van een gekanteld stelsel, dus ovalig en stofband hintje?;
  • NGC3227 & 3226 interacting galaxies;
  • NGC3239 lukte niet…;
  • NGC3395 & 3396 lukten ook niet…#irritant;
  • …dan maar Leo Triplet maar dat gaf geen voldoening;
  • NGC4565 dan maar, The Needle. Eitje. Niet…te…vinden. #wtf Maar na rustig adem in, adem uit was daar dan toch de naald met ragfijn stofbandje. Mooi!;
  • Zoekend naar The Needle struikelde ik op M64 en NGC4559 maar die zocht ik niet dus lekker asociaal overheen gesjeesd daarbij 600.000.000.000 sterren negerend en hun mogelijke bewoners…;
  • Jupiter! Seeing zo-zo en veel minder dan vorige week dus neeeeh!;
  • Na het opruimen: Mars komt op.

Al met al dus weer leuk gekeken maar ik had er meer uit kunnen halen. Luxe is met Uddel nu wel dat we zo’n donker plek in de buurt hebben dus mijn revanche op Leo, Leo Minor, Coma en Virgo komt nog wel! De frequentie van kijken gaat namelijk flink omhoog nu Uddel z’n naam waar blijkt te zijn.

Categorieën:Geen categorie Tags:

Voorbereiden nieuwe maan maart

5 maart 2016 Geen reacties

TriAtlas B/C + een iPhone voor Deepskypedia info + Clear Skies Observing Guides op de iPad mini + een lijstje “Celestial Objects to see (again) before I die”

  Oh, en handige plakkertjes!

Klaar voor een nieuwe maan periode. Clouds go home, you’re drunk!

 

Categorieën:Geen categorie Tags:

Jupiter en de GRS

5 maart 2016 Geen reacties

Kijk je al sins 2009 regelmatig naar Jupiter, zag je de Great Red Spot eigenlijk nooit echt goed. En nooit opvallend rood. Tot op vandaag. Even aangewipt bij de door mij georganiseerde workshop Collimeren kun je Leren! bij Sterrenwacht Midden-Nederland en de LX200 op eerst deepsky (niks van te zien daar) en toen Jupiter gezet. BAM! 180x zat er in en de GRS precies in het midden en zeer goed zichtbaar! Een aanwezige zag het voor het eerst en de reactie was “Oh wauw!!”. En dat was het ook echt: wauw! 

Verder NGc2903 nog als slecht zichtbaar dun ovaaltje gezien. NGC1514 is niet te zien met en zonder filter dankzij de lichtvervuiling en slechte transparantie daar bovenop. GRS was cool!

Categorieën:Geen categorie Tags:

Extra waarneemdag in Uddel – 29 maart 2016

1 maart 2016 Geen reacties

Letterlijk, een extra waarneemkans en die pakten we. En met ‘we’ bedoel ik dan 10 astroforummers op mijn vaste waarneemstek in Uddel. Zo druk was het er nooit eerder!

Deze sessie begon om 20:30 toen ik de kijker had staan. De seeing was redelijk, de transparantie ook. Ik had een waarneemlijst en begon met NGC 1514 in Taurus gevolgd door M1. In die laatste zou een S-vorm zichtbaar moeten zijn maar het werd niet meer dan een grijze maar grote en heldere pluis. De 1514 is een hele fraaie, heldere PN die ik zeker nog een keer bezoek!

In Orion weer het 37-cluster (OC) bezocht en Abell 12 maar nu een keer met geleend NPB filter en veel minder vergroting. Abell 12 blijft lastig te zien want het valt alsnog weg in de gloed. Voor deze nevel is een OIII-filter echt veel beter maar ook blijft het een kuitenbijtertje. De Flame Nebula met NPB filter geprobeerd. Wat verlichting op de achtergrond perifeer waarneembaar maar dit is echt een foto object.

M78 dan, de koplampen in de mist. Hier bleek dat de transparantie slechter werd. Het waren twee zwakke koplampjes en de mist viel tegen. Het was overal een beetje mistig …

Hind’s Variable Nebula in Auriga gezocht, niet te zien. Met een beter zoekkaartje had ik gerichter kunnen kijken maar geen trek in vandaag. De Intergalactic Tramp bleef ook ongezien (lastige positie heeft dat ding).

In Gemini gezocht naar het galaxy cluster aan het westelijke arm van de twee heren. Niets te zien (transparantie *_*#*!@&! )

Inmiddels was het 23:00, en waren de anderen al vertrokken, verdreven door kou en dauw. Alleen ik en Michael “Koekiedebeer” waren er nog met dank aan de beste kleding, conditie en dew-busters. De seeing was heel behoorlijk, beter dan verwacht! Dus de kijker ging op Jupiter waar wij nog een mooie schaduwovergang zagen en een nieuwe transit van Io afwachtten. Die begon met eerst een schaduw op het oppervlak met daar ogenschijnlijk vlák boven een maantje. Bij vlagen was de seeing erg strak en was de maan een piepklein bolletje wat haarscherp tegen de planeetbol afstak. Je verzon er zonder problemen een 3D-effect bij!

Jupiter visueel, ongeveer

Jupiter visueel, ongeveer

Na de overgang van Io twee jaar geleden op 500x bij de sterrenwacht samen met Andries was dit met gemak de mooiste Jupiter waarneming ooit voor mij. Derde plek nog steeds Jupiter op de Knardijk in de 15cm newton op hoge vergroting in ik meen september of oktober 2010.

Over de transit (bron: hemel.waarnemen.com)

Over de transit (bron: hemel.waarnemen.com)

Al met al een leuke, koude avond. Het was -3, en alles was bevroren! Ik zelf niet, tenen waren dankzij de electrische verwarming ook goed te doen en het laatste beetje stroom ging op aan de boost-stand. Lekker warm! ^_^

Space is cold

Space is cold

 

Nu de plek bekend is wordt het er drukker. Helaas heeft dat als nadeel dat de auto’s af en aan rijden en dat niet iedereen zo keurig is met rood licht. Ik wordt niet blij van interieurverlichtingen die opeens aan springen terwijl ik net nachtzicht heb bereikt. Dat gebeurde 3 keer deze avond. Verbeterpuntje voor anderen! Zo te zien hebben ze op mijn nadrukkelijk aanwijzen allemaal keurig met auto alleen in de berm gestaan dus als het goed is gaat Dhr. Bos het geen probleem vinden.

Pluizige nacht in Uddel

13 februari 2016 Geen reacties

De borden stonden op groen maar het werd niet wat beloofd was. Toch ging ik naar Uddel, naar mijn vaste waarneemstek. Angstvallig geheim gehouden over 2 jaar, heb ik die inmiddels her en der wat verklapt dus stonden we er met z’n vijven. Zelfs een Papenslager was aanwezig! SQM meting gaf 20.5 en dat was keurig maar slecht voor de lokatie (21.1 max in 2014). Toch wat gezien.

Door eigen kijker:

  • Abell 12 – vlak bij een ster in Orion maar met OIII-filter en perifeer kijken én bij vlagen van wat betere seeing (want die was matig) popte de PN er af en toe uit. Leek reflectie te zijn maar nee hoor, het was ‘m toch echt;
  • Orion nevel, natuurlijk. Maar niet te uitgebreid;
  • NGC 2022, een grappig en héél klein ringneveltje á la M57 op een niet al te lastige starhop;
  • NGC 2169 , het 37-cluster/asterisme.

Door andere kijkers:

  • de maan;
  • Jupiter met een heel setje maantjes;
  • NGC 2903 in Leo alweer…#lente;
  • Medusa Nebula;
  • Owl Nebula;
  • en nog wat….

Al met al een gezellige avond waarbij ik groot plezier had van de electrische voetwarmers!

Starparty 12-02-2016 Vossen Uddel

Kruisseltseweg met dobson erop

Categorieën:Sterrenkijken Tags:

Floep!

17 januari 2016 Geen reacties

-3 en North Face met fleece getest. Test aardig geslaagd maar de andere jas is warmer. Ander doel was de maan (Huuuuh? Ja, toch echt!) en dan om te zien of de telescoop met de nieuwe trussen in orde is. Ook test geslaagd. De seeing was echt dramaaaatisch slecht op 2 arcsec. Wat wel leuk was: een vrij heldere ster dook rond 21:30 achter de donker zijde van de maan. Dat ging heel snel, verastte me toch nog!
Verder viel mijn oog op de regio rond Hyginus. Daar zit een ingestorte lava-tunnel met ook een ingestorte ‘dome’ wat op een krater lijkt, maar dat niet is. (Tip: Amateur Astronomy nummer 86 waarin Robbert Reeves er alles ove schrijft).

De ingestorte lava tunnel bij Hyginus

 

Categorieën:Sterrenkijken Tags:

De Flame Nebula. Nou, nou….nou

9 januari 2016 Geen reacties

Met Bart en zijn nieuwe, eigengemaakte 35 (of zelfs 40?) cm kofferdobson, op Uddel: dat was weer een poos geleden! Aangekomen, en de auto uit, viel meteen de winter-Melkweg op. Met Orion al vrij hoog richting transit. Lekker binnenkomen! Orion had ik al drie jaar niet meer goed gezien. Meteen goedgemaakt. De winter-Melkweg zag ik zelfs maar zelden. In de tuin zie je die simpelweg niet.

De zwaan vloog op NW al flink naar de horizon op zijn trek. Die zien we in het late voorjaar weer goed. De temperatuur was ook winters:3 graden. Dus lekker ingepakt was nodig.

Ik was niet bewapend met een waarneemlijstje en dat betekent meestal een rommelige sessie, veel gewoon omhoog kijken en meestal ook dat ik er geen enorm lange sessie van maak. Dus maar eens beginnen met de Rosette Nebula: in de 20mm en met OIII filter echt heel imposant. Onmiskenbaar zelfs van de bekende vorm op de foto’s van dit enorme object. In Bart’s kijker en het NPB filter was het beeld ongeveer hetzelfde maar in mijn ogen is een OIII toch het best op dit object want je hebt beter contrast. Je levert wel 3D-effect in. Ik weet niet wat ik het mooiste vond.

Ik zeg beginnen met de Rosette, eigenlijk struikelde ik daarvoor over de kerstboom heen. Die zag ik ook nooit eerder en ik snap ook waarom: het is een asterisme, waar ik altijd naar een neveltje zocht. En het ding is veel groter dan ik dacht. Véél groter! De Cone Nebula ligt er in de buurt maar die vergat ik gewoon… #oeps

Daarna natuurlijk M42, de Orion Nevel. Met en zonder OIII-filter: fantastisch. Niet alleen de heldere kern met trapezium was zichtbaar maar ook de filamenten die een tja…bolvorm hebben. Later op de avond kwam ik terug bij Orion en zag ik voor het eerst de Running Man. Je kijkt er zo overheen!

Ook in Orion ligt de Flame Nebula. Dankzij de PSA wist ik de lokatie en dankzij de Clear Skies Observing Guides ook waar ik naar moest kijken en waar de nevel ligt. Niks te zien. Filter er maar eens uit. Heej…daar zit iets. Amper herkenbaar maar de Flame is gespot! Ik zag de donkere ‘stam’ in wat blijkbaar toch een verheldering was. Nog een primeur dus maar mán wat viel dit ding tegen. 

Bron: CSOG

 

Gezocht naar de flard neveligheid naast Alnilam: NGC1990. Maar gezien de moeite voor de vlam verwachtte ik niks en dat was ook het resultaat.  

Tussenpauze op Betelgeuze want de seeing was behoorlijk en mijn spiegel fantastisch dus een mooie speldenprik met vier spikes. Bart had er zes spikes omdat hij drie spidervanes heeft. Ook cool!

De Eskimo Nevel dan. Zonder filter beter dan met. Centrale ster net te zien, maar de markante Eskimo was niet herkenbaar, wel dat de kern helder is omgeven door pluizige neveligheid. Ik kan tot ~250x vergroten en voor meer detail is denk ik meer vergroting noodzakelijk.

Bart zocht in Tweelingen naar een andere PN namelijk NGC2972-73: een bipolaire. Niet te vinden, “ze hebben doe gewoon in mijn atlas gezet om mij te plagen” aldus Bart. Natuurlijk ging ik met mijn sloeberige 10″ op zoek en vond ‘m zowaar. Met filter, en zeer zwak maar wel met direct vision te zien. Alleen de kern was te zien maar onmiskenbaar twee delen, van elkaar gescheiden en, zoals je op de foto ziet, was één deel ietsje langer van vorm. Beetje ‘komma-achtig’.

Info uit de CSOG:

  
 
Dit was toch wel de highlight van de avond. Lekker klein, leuke vondst, apart object!

Verder nog gekeken naar:

  • NGC891 maar die stond al in de soep van Millingen (defensie lichtkotserij);
  • Pleiaden waar met blote oog prima zes zustertjes zichtbaar waren en de blauwe zweem was onmiskenbaar;
  • Een leuk, klein blauw-geel-achtige dubbelster ín de Pleiaden;
  • Bode’s Galaxies in de Grote Beer.

Afgebroken rond 23:30. De man met de blafhond (zie verslag Perseïden in augustus) kwam ook weer kijken en had weer een stapel leuke vragen. Hij was vroeger op zee en met zijn 7×50 keek hij daar rond. Nu wilde hij wel eens weten wat hij dan zag. Dus een leuke privé outreach sessie achteraf aan een bewoner. Altijd leuk en nuttig want soms gaat zo’n local de boer op voor minder licht ter plaatse enzo. 

Had fun. Till next time, Uddel!

Categorieën:Sterrenkijken Tags: