Zuidelijke Melkweg in de lichtsoep – 8 augustus

Zonder planning gaan waarnemen. Elke keer blijkt het dan toch weer wat minder leuk dan met voorbereiding. Want het ene planetaire neveltje lijkt immers veel op de andere en tja…waar zitten de details? Wat is er bijzonder aan dit object? Als ik dat niet weet vind ik het minder leuk en daarom ga ik voor de langere astrotrips naar Hohenwoos of Lalobbe altijd met een flinke lijst op pad. Ook voor september a.s. is er zo’n lijst in wording.

Afijn, met Michael (Koekiedebeer op astroforum.nl en inmiddels vast waarneemmaatje) weer naar Uddel. Het is een schitterende plek. Enige nadeel: er is soms tot middernacht wat bedrijvigheid van de eigenaar van het terrein. Zo was die gisterenavond bezig met het plaatsen van sproei-installaties. Gelukkig ver van ons vandaan. Op 9 augustus was het gelukkig zondag en moest de goede man vermoedelijk ter kerke en klokslag twaalf taaide hij af. En konden wij beginnen.

Michael had een 80mm ED doublet mee en ik de gebruikelijke 10″ Sumerian Optics. We konden meteen van start. In de tijd dat de tracktor nog rondreed had ik Albireo even bezocht en de collimatie gedaan en RDF afgesteld. Altijd wat lastiger bij de Propus omdat de kijker nooit hetzelfde in elkaar zit met die losse LTA, UTA en trussen.

Ik had zin om Aquila en Saggitarius door te pluizen maar die laatste stond in grijze soep op het lage zuiden. De Lagune Nevel was echt de ondergrens en de waarneming daarvan viel in het niet bij de vorige keer dat ik die zag op de Papenslagweg in Lochem, dat was alweer in de zomer van 2013. En dan zie je meteen dat ik de zuidelijke Melkweg nog helemaal niet ken. Schorpioen heb ik zelfs nog nooit bekeken! Wel leuk voor later, dus.

Een lijstje from the top of my head van wat ik keek, we zijn snel klaar:

  • NGC 6781 – een flinkje PN in Aquila. Vrij helder, zelfs zonder OIII te zien maar bij meer vergroten drukt het OIII filter hem snel weg. In de 20mm (dus ~108x) met OIII het beste beeld. Meer dan een mooie ronde PN wordt het niet. Er zou een inhammetje te zien moeten zijn maar niks daarvan. Bij hogere vergroting zonder filter springt de nevel er echt te weinig uit want de oppervlaktehelderheid is natuurlijk niet enorm;
  • M31 door de doublet: kern natuurlijk zichtbaar met stofbandje er onderdoor. Van het uitgebreide deel weinig te zien, perifeer dacht ik soms wat te zien van de grotere structuur die M31 heet. In de 10″ was de kern met stofband veel beter zichtbaar en op het Oosten zag ik de stofband perifeer en slechts bij vlagen de bocht omdraaien;
  • Albireo was natuurlijk weer fantastisch;
  • Oostelijk en Westelijk deel van de Sluiernevel sprongen er goed uit en dan zie je het effect van een donkere hemel goed. Helaas was de seeing erg slecht dus de fijnere filamentjes zag ik in beide delen niet. Ook de wat meer lichtzwakke filamenten waren niet te zien. In de doublet van Michael wel een mooi overzicht van de delen, en ook Pickering’s Triangular Whisp was mooi te zien. Winst want zo onder maar 20x vergroting zag ik de Sluier nog niet eerder;
  • De enige bolhoop in Aquila in mijn bereik is NGC 6760 en dat was een vervelende. Ik wist dankzij  de CSOG dat hij niet helder zou zijn maar het was met de Pocket Sky Atlas een lastige hop. Had ik de TriAtlas erbij gehad dan was deze sneller gelukt;
  • In Aquila zitten meerdere donkere nevels en de makkelijkste, en enorm grote, is de zgn. Triple Cave Nebula ook bekend als nummer 142 en 143 uit de Barnard catalogus. Met de ~108x van mijn dobson zie je die al rondstruinend als een gebrek aan sterren. Een mooie widefield- of verrekijker zou dit beter doen!;
  • De Lagune Nevel (M8) liet alleen de donkere laan door het helderste deel zien. De rest van de nevel was onzichtbaar door de rommel in de lucht op die lage plek;
  • De Omega- of Zwaan Nevel (M17) liet de onmiskenbare zwaan-vorm zien. Ik heb wat gespeeld met vergroting en met-zonder filter. Onder 108x met OIII vond ik het ’t mooist en ook de ‘scheet’ van de zwaan was te zien. In 2013 zag ik deze nevel vanaf de Gortelse Hei en wat ik toen zag is nooit meer overtroffen (de hele neveligheid rond het zwaan-vormpje!);
  • In M17 zit een donkerder gebied wat mij dankzij de CSOG opviel. Een stofwolk binnen M17. Grappig detail!;
  • Onder M17 zit open clustertje en die noemde Messier nummer 18. Klein clustertje die ik nooit eerder (bewust) gezien heb. Ik kwam ‘m tegen op weg naar M8;
  • De sterwolk M24 was met 108x goed te zien maar is natuurlijk veel te groot om er lekker uit te springen. Echt een verrekijker of widefield object!

De zwaan zoals ik die -ongeveer- kan zien

 

De hele nevel op een foto. Wat een verschil.

You may also like...