Startravelling with TheRitz

Het was weer helder. Had niet zo’n zin in lang kijken maar wilde wel wat zien dus snel Het Kanon buitengezet. De 20cm F10 dobson dus. En eenmaal beetje bijgekoeld kon het beginnen. Ik had een lijstje van dingen die ik wilde zien waarvan het gros in de zomerdriehoek (Altair, Deneb, Vega) zit. Van dat lijstje kwam niet zo veel, of ik ben in ieder geval goed rond gaan surfen in het ‘zwerk’.

In willekeurige volgorde want ik heb flink zitten ‘browsen’.

M52 (open bolhoop boven Cassiopeia), M27 (Halternevel), M71 (bolhoop-achtig, erg zwak!), M13 (De Bolhoop Der Bolhopen), Albireo (blauw-gele dubbelster), Epsilon Lyrae (een dubbele dubbelster), Cr 399 (Brocchi’s Cluster a.k.a. Coathanger), M39 (open sterrenhoop), M31 en M106 (Andromedanevel en ander stelsel) en last but not least NGC 869 en NGC 884 (het Dubbelcluster).

M71, open bolhoop

Een aardige lijst, gezien tussen 22:45 en 00:00 ongeveer. M71 was echt zoeken en zo zwak als de Halternevel. Het is een apart geval. Lang geleden stond hij op een lijst van komeet-achtigen. Daarna dacht men aan een open sterrenhoop maar sinds ik meen de jaren 70 van de vorige eeuw is men er via meer waarnemingen achter gekomen dat het feitelijk een ruim opgezette bolhoop is. M52 was samen met die M71 een eerste keer dat ik ze zag maar M52 was een stuk mooier! M13, de grote bolhoop, knalde weer fantastisch uit het beeld. En het Dubbelcluster komt er mooi uit in het 32mm 70gr FOV oculair. Brocchi’s Cluster kreeg ik niet eens in dat FOV en ik keek er daarom ook 2x overheen want zag maar een deel. Verder noemenswaardig was dat Lyra Epsilon een dubbelster is van elke ster in het paartje ook weer een dubbelster is. Met de waardeloos gecollimeerde dobson kon ik dat maar net zien. Helaas.

Leuk gescoord, leuk lijstje. Op naar de volgende mooie avond want het wordt alweer lekker vroeger donker. Eindelijk een voordeel aan de winterperiode ^_^ .

Gisteren natuurlijk wat later thuis vanwege de wedstrijd. Op de fiets van Schothorst door Park Schothorst naar Hoogland zag ik al een lekker heldere lucht. Kindjes in bed gelegd, en snel de enige tijd geleden gekregen 8″ DHZ dob buiten gezet. Meteen gaan kijken maar het was nog wat licht en de dobson warm. Even snel langs de Ringnevel en ‘bolhoop der bolhopen’ M3. Mwah. Wachten nog dan maar.

Ringnevel M57 visueel

Half uur later weer gaan kijken. Die ringnevel kan ik gek genoeg altijd maar lastig vinden. Whatever, door naar blauw-gele dubbelster Albireo. Eenvoudig maar mooi. En de waardeloos gecollimeerde dobson gaf nog een aardig beeld ook! Mooie puntjes maar wel zichtbaar collimatie nodig. Helaas zit er een behoorlijke USSR post apocalyptische stijl spidervane in welke alleen met eeh.. tja.. grof geweld (lees: buigen!) te “collimeren” is. Dus dat moet maar zo. Door naar de Dumbell Nebula (M27). Ik merk dat ik de zomerhemel veel beter ken dan die van de winter. Dit keer, dankzij de extra 2″ en licht perifeer kijken kan ik zowaar wat van de zandlopervorm waarnemen. En dat vanuit lichtvervuild Amersfoort. Niet slecht!

Dumbell Nebula / Halternevel M27 visueel

Door naar M3. Wauw! Ik heb die nog nooit zo mooi gezien als gisterenavond. Met 7mm in de koker zat ik op 220x vergroting en er kwam voldoende licht door om tot een eindje richting de kern afzonderlijke heldere sterren te onderscheiden. Wat een ding, erg mooi! En omdat M92 toch vlak in de buurt zit die ook meegepakt. Kun je beter in de andere volgorde doen want M3 is stukken mooier.

Superbolhoop M3 visueel

Ik wilde open sterrenhoop (eerder een asterisme?) M29 en bolhoop M13 plus stelsel M51 nog meepakken maar aangezien het al half één was en ik om 6 uur eruit moest heb ik het er maar bij gelaten.
Maar ik vond weer dat een dobson erg prettig is voor waarnemen. Kan niets tegenop eigenlijk. Enige (grote) nadeel in mijn geval is dat de dob niet goed over schuttingen heen kan kijken waardoor je ‘bereik’ van wat je kan zien een stuk kleiner is dan met een apparaat op een EQ montering.

Astroforum organiseert elk jaar een weekend. Dit keer op de Veluwe. Ik was er geen weekend maar wel gisteren 21:00 tot vandaag 02:30. Telescoop ingeladen en in 30 minuutjes was ik er. De schemer begon en we keken naar Venus en Mercurius die je niet vaak zo ziet naast elkaar. Zeker niet met Mars ook in zicht en achter ons Saturnus. Vijf planeten in beeld (de vijfde kijkend naar de grond onder je voeten). De schemer maakte plaats voor donkerder luchten en het waarnemen kon beginnen. De wolken in het noorden bleven daar. Mijn eigen kijker heeft de auto niet verlaten ter meerdere eer en glorie van de Lidle 10×50 Bresser verrekijker. Ik had een verrekijker avondje.

De "Lidl verrekijker"

En natuurlijk meekijken. Want er stond genoeg: een 102cm Polarex, een C9 (met daardoor M13 zo mooi! Tot in de kern sterren opgelost!), een 20cm newton op NEQ6 met goto, overal goto’s eigenlijk, Vixen, 30cm zelfbouw kofferdobsons… een hele rij stond opgesteld van ik denk zo’n 20 telescopen van ‘divers allooi’. M13 zag ik dus door de C9 maar ook door de zelfbouw 30cm dobson van Ionize en dat deed niet onder voor de C9. Ik zag het Blackeye Galaxy door die dob en zowaar voor het eerst zag ik de donkere stofband. Je moest er perifeer voor kijken, dat wel. M104 het Sombrero stelsel. Twee leden van het Leo Triplet (M65 en een andere). Heel mooi en wederom met perifeer kijken meer te zien.

M104 aka Sombrero Galaxy visueel (oke we zagen nog minder)

M44 door de Polarex gezien. Wat een mooie klassieke kijker is dat. En lang, ik schat toch gauw twee meter! En een 20cm dobson met echt allerlei addons.. de ‘kerstboom’ werd die genoemd en met recht.

De aanwezige 102mm Polarex

Zelf lag voor mij de nadruk op verrekijken en dat werd vooral ingegeven door een forumlid die alleen met de verrekijker waarneemt. Met een 10×20 net als ik maar hij had ook de mooie 20×80 op een statief staan. Door de kijker, ook die 20×80 naar M3, M13, Double Cluster en M44 gekeken. Maar voor mij waren de highlights van de avond (afgezien van M13 door die C9 en dobson) toch wel dat ik M51, M81 & M82 door de verrekijker kon waarnemen. Waarnemen, want zien is een te groot woord. En daarnaast heb ik kennisgemaakt met Kemble’s Cascade. Een erg mooie zogenaamde asterisme. En een leuk verrekijker object waar ik samen met de ander flink voor moest zoeken eer we ‘m hadden.

Kemble's Cascade

Deze avond heeft me vooral warmgedraaid voor het verrekijker-waarnemen. Dat ga ik vaker doen maar dan wel op donkere plekken anders heeft het geen zin. Thuis uit de tuin zie ik bedroevend weinig. Op de lokatie konden we de lichtkoepel van wat waarschijnlijk Amersfoort was zien, 28km verderop!

Het was leuk om te zien hoe verschillend mensen met de hobby omgaan. De ene knoopt echt van alles aan zijn kijker voor astrofotografie, tot een Xbox controller voor bediening van de focusser aan toe. De ander zit echt 4 uur lang Messier opbjecten ‘te loggen’  om ze allemaal te hebben gezien (het zijn er dik 100). Weer een ander kijkt met een verrekijker en heeft geen telescoop. Dan een ander heeft een enorme klassieke kijker mee. Of een zelfgebouwde telescoop van dobson model. Veel smaken dus. Erg leuk om eens te zien! Lees meer…

Een waarneemsessie op lokatie, aan de Maatweg. Het zag er helder uit dus daar maar eens heen gegaan. Is toch maar tien minuutjes rijden.

‘t Is laat en morgen vroege dienst dus even een lijstje van wat ik zag en waarmee. Want dit keer ook veel met de zogenaamde “Lidl verrekijker” (10×50 porro kijker) gezien!

M44, M37, Mercurius & Venus, Double Cluster, M3, M92, M3, M13, M45, M43….met de verrekijker

M37 kern, Saturnus, Mercurius & Venus, M3, M53, M51, M94…met de C6-N.

Opvallende zaken vond ik dat open clusters veel mooier uitkomen in de verrekijker. Dat de omgeving van het Double Cluster enorm sterrijk overkomt in zelfs de verrekijker. Dat Mercurius halfvol was vandaag. Dat Venus enorm helder is! Dat ik dacht het Blackeye Galaxy te vinden maar dat het M53 werd (toevallig). Blackeye niet gevonden. Ik zag Titan en Rhea (manen van Saturnus), de planeet Saturnus zelf haarscherp en een mooi scherpe ring ‘head on’. Jammer dat de Orionnevel al zo vroeg verdwijnt, tot volgend jaar dan maar! Ik zag nu voor het eerst -dankzij de donkerdere lokatie- van M51 de twee kernen van de twee stelsels. En ik had de kijker helaas al in de doos toen ik besefte dat het grote ‘square of Hercules met daarin M3 al zichtbaar was.Dus dan maar met de verrekijker gedaan. Mars overgeslagen, die is toch zo klein nu. Oh, en ik ben heel blij met het 32mm 60gr FOV oculairtje!

Voor de volgende keer: meer M13 & M92. M5 want die stond nu te laag. Leo’s Triplet. En natuurlijk binnenkort met werkende volgmotor & 350D!

Vandaag een nieuwe sport ontdekt: Galaxy Hoppen. Variant op starhoppen. Mede mogelijk gemaakt dankzij het 32mm oculair wat me echt veel zoekgemak oplevert.

Een lijstje dan maar: M51 Pinwheel Galaxy/Draaikolknevel, M94 een ander stelsel op 14 tot 30 miljoen lichtjaar afstand…., stelsel M106 op 21-25 miljoen lj. Daarna een sprong gemaakt naar M3, een bolhoop van zo’n 500.000 sterren gevolgd door M53 een andere bolhoop. En daar toch ‘in de buurt’ naar het zogenaamde Blackeye Galaxy M64 gezocht en gevonden ook. En vergeten want wel op de route lagen M101 en M63. Dus die moeten nog een keer.

Dus veel gezien of meer….waargenomen. Het valt me altijd weer tegen hoe weinig je zien kan. Zeker uit mijn tuintje in de stad. M64 was maar heel zwak, een licht vlekje wat amper opviel. Maar de jacht bevalt me tot nog toe wel het meest van de hele hobby, en dan daarna lezen over wat je gezien hebt.

Wanneer zou de Hubble in de uitverkoop gaan, net als de shuttles? ^_^